Nieuwe geluidsregels Schiphol: inspectie kan niet zelf aantal vluchten verlagen

AMSTELLAND-MEERLANDEN – De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) kan optreden wanneer Schiphol de nieuwe geluidsregels overtreedt, maar mag niet zelf besluiten om het maximumaantal vluchten te verlagen. Dat bevestigt ILT-woordvoerder Joyce Mooring na onze gestelde vragen. Die bevoegdheid ligt bij de minister van Infrastructuur en Waterstaat (IenW). Het nieuwe Luchthavenverkeerbesluit moet de geluidshinder rond Schiphol beperken, maar hoeveel bewoners van afzonderlijke dorpen en wijken daarvan merken, blijft onduidelijk.

Het aangepaste Luchthavenverkeerbesluit (LVB) legt een maximum vast van 478.000 vliegtuigbewegingen per jaar, waarvan maximaal 27.000 in de nacht. Daarmee wordt het aantal toegestane vluchten lager dan de grens van 500.000 die gold tijdens de periode van zogenoemd anticiperend handhaven.

Voor inwoners van onder meer Aalsmeer, Kudelstaart, Amstelveen en Haarlemmermeer is vooral van belang wat de regels betekenen voor het aantal vliegtuigen boven hun woning en de geluidsoverlast die zij ervaren.

Het ministerie van IenW verwijst voor die gevolgen naar het milieueffectrapport bij het besluit. Daarin staan kaarten met veranderingen in de geluidsbelasting. Concrete cijfers per woonkern over het verschil in decibels en het aantal overvliegende vliegtuigen heeft het ministerie in zijn reactie op vragen van ons niet gegeven.

Wat verandert er voor omwonenden?

De nieuwe geluidsgrenzen zijn gebaseerd op maatregelen die in november 2025 zijn ingegaan. Daaronder vallen de inzet van stillere vliegtuigen tijdens de nacht, het weren van de meest lawaaiige toestellen en luchthaventarieven die verschillen naar gelang de geluidsoverlast die vliegtuigen veroorzaken.

Volgens het ministerie moet het pakket leiden tot minder hinder. In het milieueffectrapport is ook gekeken naar de locaties waar eerder geluidsgrenzen werden gecontroleerd. Op de meeste van die plekken is volgens het ministerie minder geluid toegestaan dan onder de normen uit 2008. Op enkele locaties ligt de toegestane geluidsbelasting juist hoger. Dat betekent dat de gevolgen niet overal hetzelfde zijn. Een algemene vermindering van geluid rond Schiphol zegt daardoor nog niet hoeveel verschil inwoners van een bepaald dorp of een bepaalde wijk merken.

Wat gebeurt er als Schiphol te veel geluid veroorzaakt?

Schiphol moet iedere maand rapporteren hoe de geluidsbelasting zich ontwikkelt. Als blijkt dat bij een controlepunt een overschrijding dreigt, moet de luchthaven samen met andere betrokken luchtvaartpartijen een beheersplan maken. Daarin staat hoe zij moeten voorkomen dat de grens wordt overschreden. Mogelijke maatregelen zijn een andere verdeling van vliegtuigen over de start- en landingsbanen of het gebruik van andere vliegprocedures en routes, voor zover toegestaan.

Volgens ILT-woordvoerder Joyce Mooring kan de inspectie een last onder dwangsom opleggen als zo’n beheersplan niet of te laat wordt opgesteld. Daarbij moet de betrokken partij een geldbedrag betalen als zij niet aan de opgelegde verplichting voldoet. De inspectie heeft eerder wel gewaarschuwd dat dit middel bij een dreigende overschrijding mogelijk weinig effect heeft. De wettelijke procedure kan zo lang duren dat het betreffende gebruiksjaar al voorbij is voordat de dwangsom daadwerkelijk kan worden opgelegd.

Ingrijpen kan ook pas na afloop van het jaar

Als aan het einde van het gebruiksjaar blijkt dat een geluidsgrens is overschreden, kan de ILT maatregelen opleggen om herhaling in het volgende jaar te voorkomen. Voor overtredingen van afzonderlijke regels, bijvoorbeeld over vliegroutes, minimale vlieghoogtes of nachtelijk baangebruik, beschikt de inspectie over andere handhavingsmogelijkheden, waaronder waarschuwingen en dwangsommen. Er is dus een verschil tussen het overtreden van een directe vliegregel en het overschrijden van een geluidsgrens die over een heel jaar wordt berekend. Dat onderscheid is belangrijk voor omwonenden: een dreigende overschrijding van een jaarlijkse geluidsgrens betekent niet automatisch dat de inspectie onmiddellijk vluchten kan stilleggen.

Alleen minister kan maximumaantal vluchten aanpassen

Op de vraag of de ILT zelf kan afdwingen dat het toegestane maximumaantal vluchten wordt verlaagd, antwoordt woordvoerder Mooring: “Nee.” De inspectie controleert of de luchthaven zich houdt aan het vastgestelde maximum, maar kan dat aantal niet zelfstandig aanscherpen of versoepelen. Volgens Mooring is dat voorbehouden aan de minister van IenW. De inspectie kan dus toezien op de naleving van de regels en ingrijpen bij overtredingen, maar bepaalt niet hoeveel vluchten Schiphol in totaal mag uitvoeren.

Het ministerie laat weten dat het uiteindelijke doel is om het aantal ernstig gehinderde omwonenden met 20 procent terug te brengen. In een eerste stap moet dat aantal met 15 procent dalen. Volgens persvoorlichter Vera Hemmen kan een verhoging van het maximumaantal vliegtuigbewegingen pas aan de orde komen als de volledige doelstelling van 20 procent is bereikt én de totale geluidsbelasting verder afneemt. Daarvoor is bovendien een nieuw, expliciet besluit nodig, waarbij de Eerste en Tweede Kamer worden betrokken. Het ministerie benadrukt dat een eventuele uitbreiding van het aantal vluchten gepaard moet gaan met strengere grenzen voor de totale toegestane geluidsbelasting.

Nog geen duidelijkheid per dorp of wijk

Voor omwonenden blijft daarmee een belangrijke vraag bestaan: hoeveel stiller wordt het daadwerkelijk in hun eigen woonomgeving? Het ministerie verwijst naar de berekeningen en kaarten in het milieueffectrapport, maar heeft geen afzonderlijk overzicht verstrekt met de verwachte verandering in geluidsbelasting en overvliegende vliegtuigen per woonkern.

De nieuwe regels leggen vast hoeveel vliegverkeer en geluid Schiphol maximaal mag veroorzaken. Of inwoners van Aalsmeer, Kudelstaart, Amstelveen en Haarlemmermeer daardoor merkbaar minder overlast krijgen, zal mede afhangen van de uitvoering en de verdeling van het vliegverkeer over de omgeving.

Bron: Staatsblad 2026, 335 – wijziging luchthavenverkeersbesluit Schiphol, persvoorlichter Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, woordvoerder Inspectie Leefomgeving en Transport
Redactie: Streek44, Julia Donk-Payer
Foto: Amsterdam Schiphol Airport

Wil je niets missen uit Haarlemmermeer?

• Tip ons met foto’s, filmpjes en verhalen via redactie@meerradio.nl of WhatsApp ons op 023-5555900
• Volg ons ook via Facebook, X, Instagram of TikTok. Reageer, discussieer en deel jouw nieuws.
• Volg de laatste berichtgeving altijd via MeerRadio.nl
• Luister via 105.5 of 106.6 FM, DAB+, TuneIn of online via deze site.